DE SKOUWING

ferhaal fan Jac.G.B

oersjoch.JPG (10284 bytes)

De deis fan tefoaren wie s mem al wat fan't hynder. Us heit ek, mar hy liet it net merke. In bytsje koartf waard tsjin de measte bern sein wat se dwaan moasten. De jonges moasten de skuorre oan feechje, de kij boarstelje en sturtwaskje. Rn slingerjend ark waard opromme. Hjir en der plakten wy in nije krante tsjin de bthsmuorre.Rthimmelje fansels en as lste de kij oan it jaar ta yn it strie. De froulju hellen yn't foarein de hile boel oer de kop. De matten klopje en de keamer oanfeie. It diggelguod waard fstoffe en se fleagen mei spns en lear de finsters op en del. Bakker Venema brocht joadekoeken en om oan te jaan dat it hjir wier om in bysnder barren gie, hellen wy by Leo de Vreeze in fleske echte kofjemolke, wylst wy went wiene oan gewoane molke mei tsjokke fluezen. Jns wiene wy allegearre sa wurch   as in maits, mar alles stie der by om troch in rinkje te heljen. It koe heve! De jierlikse skouwing. It hichtepunt yn it deistich bestean fan i n ienfldich bestjoerslid fan wetterskip "De Beveiliging". Dit lytse wetterskip wurde begrinze troch de Trekwei, de Yndyk, Skarnebuorren. de Droege Dolte en sa wer werom nei de Ielple. It hege ln tsjin de Trekwei oan en dat lns de Brouwersdyk rjochting Ferwlde streamde frij f op de Warkumer Mar. Fia ferskate wettergongen en tochtsleatten kaam it oerstallige wetter teinlik telne by it stoomgemaal, dat op de Yndyk twettere. En sa hie men ek yn'e omkriten fan Breewar meastentiids droege fuotten. dat is te sizzen, as alles wurke en it gemaal it beskreppe koe. Yn dat ramt wie it fansels tige wichtich dat de sleatten by't hjerstmis skjin wiene en sadwaande moast de skouwing hjirfan wol in earnstige saak wze foar wetterskipbestjoerders.

Fier yn'e hjerst, moarns om healwei njoggenen, sammelen seis boeren en boargers harren by de Holle Mar. Jierrenlang deselde minsken: Hylke Bleeker, P de Jong, Sjoerd Sterkenburgh, Jan Bokma, s heit Johannes Bouwhuis en de skriuwer-ntfanger H.N.H.K. de Jong. Stik foar stik strak yn it pak en de ploai kreas yn'e broek. No ja, ek wolris twa njonken elkoar. In bytsje nwennich rnen de hearen op'e nije klompen de Breewarsdyk del, dy't doe in stik minder tagonklik wie as hjoeddedei. Us pleats, "De Meerhoeve", wie it earste pleisterplak. Dr joech it selskip harren efkes del neidat se heecht tsien minuten by de oppoetste kij en keallen sjoen hiene, nderwylst wat beleefdheden mompeljend oer dekwaliteit fan it fee en de jaren dy'der nder hongen. De kofje mei de joadekoek woe der wol yn en guon skouwers hien op it stuit al sin oan wat sterkers tsjin de kjeld en sa. Mar derfoar wiene se by s oan it ferkearde adres. In rumbeane koene se krije, mear net.

Njonkenlysten sette it selskip wer f rjochting it stoomgemaal, it domein fan Pholippus Teernstra. Sober en massyf oplutsen t bakstiennen stige it heech t boppe it ln fan'e Warkumer Mar as in beaken fan feiligens. Fan binnen in plaatsje fan technyk mei syn tsjettels en rdwurk. En skjin dat it wie, wat sis ik, skytskjin! De giele fliertegels, lyk as de koperen kranen, liedings en smarnippels glommen as in ikel. Net ien krige it yn'e harsens en wdzje der op klompen of learzens yn. Ek net it skouwingskomitee. Mar foar ien wie der in tsndering en wol yn de persoan fan H.N.H.K. de Jong dy't fanwege syn status de skuon oanhlde mocht, tenminsten as hy se goed ffeit hei op de dampe dweil foar de doar. Nei in koart petear oer it tal draaidagen, it ferbrk fan brnje en oare wichtige saken, rnen de manlju by de Yndyk del en fia Hinkeskar nei Ferwlde. Ek yn de Kolken blieken de sleatten skjin te wzen.

wynstil_1.JPG (21086 bytes)

It wie gns in tippel oer de kliemske klaaigrn fan Jacob de Jong en de bruorren Zeinstra foardat se oan it sop koene by frou Sterkenburgh. By dizze minsken hie de foartgong doe al danich taslein ( we skriuwe begjin sechtiger jeirren) want de hynders hiene al plak makke foar de trekker en de masine molk de kij. De lytse marboer sil him grif noch lytser fielt ha by it sjen fan al dizze woldieden t it moderne tiidrek.Doe't it sop em de boltsjes op wiene setten de mannen mei in sigaar yn'e mle tein foar it lste trajekt, In stikje Skarnebuursterwei, dan rjochtsf it ln yn by de Bokma"s, troch de greide fan Jan Ybema en sa oer it Tillefonnepaad nei Warkum. Strang nmar rjochtfeardich konstatearre it bestjoer dat in inkelsde boer op it hege ln wat te let wie mei it hekkeljen. Hy koe in oanskriuwing ferwachtsje, mar faaks wisten hja al wat de reden wie;  De arbeider siik, ngemak yn it foarhs of oare noedeb dy't in streek hellen troch it deistich patroan fan de agrarysk ndernimmer.

De ljochten fan "de Wynberg" winkten fleurich doe't it ploechje wurge mannen yn'e skimerjn de Merk oerstiek. No wie it dan einliks safier. Tiid foar in slokje om de kjeld te ferjitten. Ek s heit, dy't noait oan alkohol kaam, moast der oan leauwe. mei tsjinsin priuwke hy yn de reade beijenever om, bliid dat er dy rommel snder te spuien fuortwraksele hie. De oare skouwers namen noch in twadde, in tredde en doe noch in pear. Douwe Andela hie der wol niget oan, want wylst oaren yn de koken dwaande wiene mei in streksum miel, liet hy de flesse noch in kear rngean en naam der sels ek mar ien. Lang om let waard it in fleurige boel yn'e Wynberg enknoffele it spul stadichoan mear om mei mes en foarke. Mar it iten smakke bst. Nei it lste slokje en it wiidweidich betankjen fan de kastlein en nette ferjitten syn frou, gong it skouwingsploechje op hs oan. Oft it no kaam famn de kjeld of fan de beijenever, mar s heit syn gesicht wie reader as oars. Nei syn ferhaal skoude hy de stoel eftert, die in taast yn'e binnenbse fan syn jaske en helle der it slfke t mei syn traktement foar in hiel jeir wetterskipswurk. Tweintich grauwe gnen bedarren yn it laadsje fan'e kokentafel, njonken de hshldponge fan Mem.

Yn'e skuorre strpte heit syn sneinse pak wer t en sjitte yn syn fertroude seilbokse en blauwe kiele. De lde klompen fielden as in grutte ferrommingfoar syn seare en beknypte wetterskipsfuotten. Noch efkes de kij flochtsje en dan op bd. Och n...ien sjekje kin wol lije. De reek kringele omheech. it bthsbankje kreake en de bisten wjerkgen fierder. Neeltsje twa feroare al wat........moarn of oaremoarn keallerij.

hekkelje.JPG (22736 bytes)